ಸ್ಥಳೀಯತೆಯೇ ಬದುಕು, ಅದರಲಿ ತೃಪ್ತಿಯ ಹುಡುಕು!  

ಬೇಲೂರಿನ  ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಮಕ್ಕಳೇ, ನಿಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ನನ್ನ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.

ಬೇಡ ಬೇಡವೆಂದರೂ ನನ್ನನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕರೆದು ತಂದಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕಿದೆ. ಭಾಷಣವೆಂದರೆ ಭಯಪಡುವ ನಾನು ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ತಪ್ಪಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರೆ ಆಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿ! ನನ್ನ ಭಾಷಣವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೈಸ್ಕೂಲು ಮಕ್ಕಳನ್ನೇ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ.  ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದೇ ದಿನಚರಿಯಾಗಿದ್ದ ನನಗೀಗ ಗಣಕಯಂತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಬರೆಯುವುದೇ ಕಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ನಾನೀಗ ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ (ಮೊಬೈಲ್), ಮಿಂಚಂಚೆ (ಈ-ಮೈಲ್), ದೂರದರ್ಶನ (ಟೆಲಿವಿಜನ್), ರೇಡಿಯೋ ಇಲ್ಲದೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದೇ ಕಷ್ಟ ಎಂದೆನ್ನಿಸಿದೆ. ಸಹಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕೊಳೆತು ದ್ರವ್ಯವಾದ ಪೆಟ್ರೋಲನ್ನು ಇಂಧನವಾಗಿ ಬಳಸುವ ವಾಹನವಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಲಾರೆ; ಊರೂರು ಸುತ್ತಲಾರೆ. ಯಂತ್ರಗಳು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ ದಿನಸಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು, ಗಣಕದಲ್ಲೇ ಬಿಲ್ ಪಡೆದು, ಕಾರ್ಡಿನ ಮೂಲಕವೇ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವುದು ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವರ ಸಹಜ ಕೃತ್ಯವಾಗಿದೆ.  ಮನುಷ್ಯನ ಈ ‘ಚಕಚಕನೆ ನಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯದಿಂದ ಇಂಧನದ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ತೈಲಸಮರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಬಳಕೆ ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡಿದೆ. ಈಗಿರುವ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮೂಲಗಳು ಒಣಗುವ ಭೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂಗಾಗಿ ಈಗಲೇ ಗಣಿಗಳ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆ ನಡೆದಿದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಕೊಳವೆಗಳು ಭೂಮಿಯಾದ್ಯಂತ ಹರಿದಿವೆ.

ಆದರೂ ನಾನು ತುಂಬಾ ಆಸೆವಾದಿ ಮತ್ತು ಆಶಾವಾದಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವತ್ತು ನಿಮಗೆ ನನ್ನ ಐದು ಆಸೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಮನಸ್ಸಾಗಿದೆ.     

ದೂರದ ಊರುಗಳಿಂದ ಬರುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲೇಬೇಕು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ಹಣ್ಣಿನ ರಸದ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ನೋಡೋಣ. ಆರು ಪದರಗಳ ಟೆಟ್ರಾಪ್ಯಾಕ್ ಪೊಟ್ಟಣದಲ್ಲೇ ಹಣ್ಣಿನ ರಸ ಇರುತ್ತದೆ. ಆ ಹಣ್ಣಿನ ರಸವು ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ  ಹಾಳಾಗದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಿಸರ್ವೇಟಿವ್‌ಗಳನ್ನು ಹಾಕಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಣ್ಣು ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲೋ, ಇನ್ನೆಲ್ಲೋ ಬೆಳೆದಿರುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ಎ೪ ಕಾಗದ ತಯಾರಿಗೆ ೨೪ ಲೀಟರ್ ನೀರು ಬೇಕು. ಅಂದಮೇಲೆ ಆರು ಪದರಗಳ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ನ್ನು ಮಾಡಲು ಎಷ್ಟು ಲೀಟರ್ ನೀರು ಖರ್ಚು ಮಾಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ. ಆದರೆ ಅದರ ಒಳಗೆ  ಇರುವುದು ೨೦೦ ಮಿಲಿ ಲೀಟರ್ ಕೃತಕ ಹಣ್ಣಿನ ರಸ!

ಆರು ಪದರದ ಪ್ಯಾಕ್‌ನಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಅಪಾಯಗಳು ಆಗುತ್ತಿವೆ. ಸಾವಿರಾರು ಮೈಲುಗಳ ದೂರದಿಂದ ಹಡಗುಗಳಲ್ಲೋ, ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲೋ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಂತರ ಟ್ರಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಲೂರಿಗೆ ಬರುವ ಈ ಪ್ಯಾಕುಗಳಿಗೆ ಸಾಗಾಣಿಕೆಯ ಖರ್ಚೂ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಎಂದಮೇಲೆ ಅದಕ್ಕೆ ಇಂಧನ ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಹಡಗು, ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಇಂಧನದಿಂದ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಆಗುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿ ಕಲುಷಿತವಾಗುವುದು ಹೆಚ್ಚಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಇದನ್ನೇ ಹವಾಗುಣ ವೈಪರೀತ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನಾವು ಕಾರು – ಬೈಕುಗಳನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಬಳಸಿದಷ್ಟೂ ಇಂಧನಬಾಕರಾಗುತ್ತೇವೆ. ಈ ಇಂಧನ ಎಷ್ಟುದಿನ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ? ‘ಖಯಾಮತ್ ಸೇ ಖಯಾಮತ್ ತಕ್ ಸಿನೆಮಾದ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆದ ಮನ್ಸೂರ್ ಖಾನ್ ಎಂಬುವವರು ‘ದ ಥರ್ಡ್ ಕರ್ವ್’ ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನಾ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಜಲವಿದ್ಯುತ್, ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್, ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ, ಸೌರಶಕ್ತಿ, ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನ – ಈ ಐದು ಶಕ್ತಿಮೂಲಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟೇ ಬಳಸಿದರೂ ಮನುಕುಲವು ಕೆಲವೇ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇಂಧನಮೂಲಗಳ ದಹನದಿಂದ ಮಾಲಿನ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪರಮಾಣು ಸ್ಥಾವರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗಿನಿಂದ ಈವರೆಗೂ ಹೊರಬಿದ್ದ ವಿಕಿರಣ ಕಸವನ್ನು ಎಲ್ಲೂ ಹೂತಿಡಲಾಗದೆ ಬಲಾಢ್ಯವೆಂದು ನಂಬಿದ ಕೊಳವೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ದಾಸ್ತಾನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಹೀಗೆ ಇಂಧನ ಕಸವನ್ನು ಪೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಜನ ವಿಷಪೂರಿತ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಸದ ಬೆಟ್ಟವನ್ನೇ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಎಡಬಿಡದೆ ಹೊಗೆ, ವಿಷಜಲ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಾರುತ್ತ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನೇ ಮಲಿನಗೊಳಿಸಿವೆ. ಅವುಗಳಿಂದ ತಯಾರಾದ ಘೋರ ವಿಷದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ ನೆಲವೆಲ್ಲ ಕಟುವಿಷದ ಬಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ನಾವು ಉಡುವ ಬಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ, ನಾವು ಬಳಸುವ ಮಾರ್ಜಕಗಳಲ್ಲಿ, ಕುಡಿಯುವ ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅಡುಗೆ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಧನ ಸಲಕರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಏನೆಲ್ಲ ಕಂಟಕಪ್ರಾಯ ವಸ್ತುಗಳು ಬೆರೆತಿವೆ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಲೂ ನಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಹೇಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಇಂಧನವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ಧಿಮಾಕಿನಿಂದಾಗಿಯೇ ನಾಗರಿಕತೆಯು ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ವೇಗವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ವೇಗ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣವೇ ಇಲ್ಲದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಬದುಕಿನ ಚಹರೆ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ಇನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಔದ್ಯಮೀಕರಣವು ಮನುಷ್ಯನ ವಿಷಯಾಸಕ್ತ ಲೋಲುಪ ಬದುಕಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಾಹನದ ಪೆಟ್ರೋಲು, ಡೀಸೆಲ್ಲು ಅರಬ್ ದೇಶಗಳಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಲಕ್ಟಗಟ್ಟಲೆ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ನಾವು ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ, ಸೌರಶಕ್ತಿ ಬಳಸಿ ಇಂಧನದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಸಾಧಿಸುವುದು ಒಂದು ಅಗತ್ಯ. ಹಾಗೆಯೇ ಇಂಧನದ ಬಳಕೆಯನ್ನೇ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದನ್ನೂ ಕಲಿಯಬೇಕು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯಾದ ಬಸ್ಸು, ರೈಲುಗಳನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಬೇಕು.

  • ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಯಾನ್ ಆರ್ಥಸ್ ಬರ್ಟ್‌ರಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ‘ಹೋಮ್ ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ. ಅದರಲ್ಲಿ ಇರುವ ನೂರಾರು ಪುಟ್ಟ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಕಥೆಯಿದೆ; ವ್ಯಥೆಯಿದೆ; ಆಶಾಕಿರಣವೂ ಇದೆ.
  • ೪೦೦ ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೂಡಿದ ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮನುಷ್ಯ ಹುಟ್ಟಿ ಬರೀ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಾದವು. ಆದರೆ ಇಡೀ ಭೂಮಿಯ ಚಹರೆಯನ್ನೇ ಮನುಷ್ಯ ಬದಲಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕೆಲವೇ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆರಂಭವಾದ ಕೃಷಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಅರ್ಧಕ್ಕರ್ಧ ಪಾಲು ಜನ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಕಾಲು ಪಾಲು ಜನ ತಮ್ಮ ಕೈಗಳಿಂದಲೇ ಬಿತ್ತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಭೂಮಿಯೀಗ ಹಾಳಾಗಿ ಮನುಷ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದ ತಳಿಗಳ ಪೈಕಿ ಮುಕ್ಕಾಲು ಪಾಲು ನಾಶವಾಗಿದೆ.
  • ಚೀನಾದ ಶಾಂಘೈ ಒಂದರಲ್ಲೇ ಕಳೆದ ೨೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ೩೦೦೦ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮೇಲೆದ್ದವು. ಇಂದು ಮುನ್ನೂರೈವತ್ತು ಕೋಟಿ ಜನ ನಗರಗಳಲ್ಲೇ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಒಂದು ಕಾರು. ದುಬೈ ಕೂಡಾ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಸಾವಿರಾರು ಗಗನಚುಂಬಿಗಳು. ಎಲ್ಲೂ ಸೌರಶಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆಯಿಲ್ಲ.
  • ಒಂದು ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಬೆಳೆಯಲು ೧೦೦ ಲೀಟರ್ ನೀರು ಬೇಕು; ಒಂದು ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ಅಕ್ಕಿ ಬೆಳೆಯಲು ೪೦೦೦ ಲೀಟರ್ ನೀರು ಬೇಕು; ಒಂದು ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ಮಾಂಸ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ೧೩ ಸಾವಿರ ಲೀಟರ್ ನೀರು ಬೇಕು; ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ರವಾನಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಇಂಧನದ ಲೆಕ್ಕ ಬೇರೆ.
  • ವಿಶ್ವದ ಶೇ. ೮೦ರಷ್ಟು ಇಂಧನ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಕೇವಲ ಶೇ. ೨೦ರಷ್ಟು ಜನ ಕಬಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು, ನಿಮ್ಮ ಪಾಲಕರು ಇಂಧನಬಾಕತನ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು, ಇಂಧನ ಸ್ನೇಹಿ ನಾಗರಿಕರಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಮೊದಲನೇ ಆಸೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ಇನ್ನೊಂದು ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಬಿಡಬೇಕು. ಅದೆಂದರೆ ಕೊಳ್ಳುಬಾಕತನ. ಏನಿದು ಕೊಳ್ಳುಬಾಕತನ? 

ನೀವು ಒಂದು ಪೆನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತೀರಿ. ಅದರ ಇಂಕ್ ಖಾಲಿಯಾದ ಕೂಡಲೇ ರಿಫಿಲ್ ಖರೀದಿಸಲೂ ಕಾಯದೆ ಇನ್ನೊಂದು ಪೆನ್ ಖರೀದಿಸುತ್ತೀರಿ. ಅಥವಾ ಒಂದು ನೋಟ್‌ಪುಸ್ತಕದ ಪುಟಗಳು ಖಾಲಿ ಇದ್ದರೂ ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೇ ಖರೀದಿಸುತ್ತೀರಿ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೂಗಳದ್ದೇ ಒಂದು ಕೋಣೆ ಇರುವುದನ್ನೂ ನಾನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಮಾಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಖರೀದಿಸಲು ಹೋದರೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗದವರು ಒಂದು ಟ್ರಾಲಿಯನ್ನೇ ಕೊಡಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅಥವಾ ಒಂದು ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್  ಅಂತೂ ಇರುತ್ತದೆ. ನಿಮಗೆ ಯಾವುದನ್ನು ಖರೀದಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವುದೇ ಮರೆತುಹೋಗುವಷ್ಟು ವಸ್ತುಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಹೊಸ ಬ್ರಾಂಡಿನ ವಸ್ತುಗಳು ಅಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ತಾಯಂದಿರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಅವರು ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಚೀಟಿ ಬರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಹಾಗೇ ಹೋಗುತ್ತಾರೋ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನಾನಂತೂ ಮಾಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಸಂದರ್ಭ ಬಂದಾಗ ಆದಷ್ಟೂ ಬಟ್ಟೆ ಚೀಲವನ್ನೇ ಒಯ್ಯುತ್ತೇನೆ. ಆದಷ್ಟೂ ಚೀಟಿ ಬರೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತೇನೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಕೊಳ್ಳುಬಾಕತನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

ಉಳ್ಳವರನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಆಫ್ಲುಯೆಂಜಾ ರೋಗ

ಉಳ್ಳವರು ಯಾವುದೇ ಸಮಾಧಾನದಿಂದಲೂ ದಿನ ಕಳೆಯಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೇ ಅಫ್ಲುಯೆಂಜಾ ಎಂದಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅತಿ ಕೊಳ್ಳುಬಾಕತನದ ಪರಿಣಾಮವೇ ಈ ರೋಗ.

ಒಮ್ಮೆ ಸಿರಿವಂತಿಕೆ ಬಂದಮೇಲೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಿರಿವಂತರಾಗಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಸ್ತುಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೇ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ; ಸಿರಿವಂತಿಕೆಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೇ ಅಸಂತೃಪ್ತಿಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಿರಿವಂತರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಈ ಬಗೆಯ ರೋಗ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಹಣ, ಆಸ್ತಿ, ಭೌತಿಕ ಚಹರೆಯ ಮೋಹ, ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯ ಚಪಲ – ಇವೇ ಅಫ್ಲುಯೆಂಜಾದ ಮೂಲಕಾರಣಗಳು.

  • ನಾವು ಯಾವಾಗಲೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ: ನಾವು ಎಷ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ನಮ್ಮ ಮನೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು, ನಮ್ಮ ಕಾರಿನ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟು, ನಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಎಷ್ಟು, ನಮ್ಮ ಚಹರೆ, ಹೀಗೆ.
  • ಆರ್ಥಿಕ, ವಸ್ತುಕೇಂದ್ರಿತ ಬಾಹ್ಯ ಅಂಶಗಳೇ ಮಾನದಂಡಗಳೆಂದು ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ಪಾಲಕರು ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಹೋಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಖುಷಿಯು ಕರಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ನಾವೆಂದೂ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಜಯ ಸಾಧಿಸಲಾರೆವು.
  • ಬದಲಿಗೆ, ನಮ್ಮ ಸಂತೋಷ ಕೊಡುವ ವಿಷಯಗಳತ್ತ ಗಮನ ಕೊಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ನಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಅಗತ್ಯಗಳೇ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಬೇರೆಯವರ ಬದುಕಿನ ಲೌಕಿಕ ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲ.
  • ನಾವು ಯಾವಾಗಲೂ ನಮ್ಮ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಖಿನ್ನತೆಯೆಡೆಗೆ, ಆಶಾವಾದದಿಂದ ನಿರಾಶಾವಾದದ ಕಡೆಗೆ ತೊನೆಯಲು ಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ಕಾಲವು ಕ್ರಮೇಣ ಸರಿದಂತೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕೂ ವಿಸ್ತಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನಾವು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಆಹಾರದ ಕೊಳ್ಳುಬಾಕತನ ತುಂಬಾ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಈಗಲೇ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾಲು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತಿದೆ. ೨೦೫೦ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಮ್ಮ ಆಹಾರದ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗಲೇಬೇಕಿದೆ. ಆದರೆ ಇರುವ ಭೂಮಿಯ ಪ್ರಮಾಣ, ಕೃಷಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೇ ಕ್ಷೀಣ. ಈಗಲೇ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋಟಿ ಜನ ತೀವ್ರ ಹಸಿವೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವತ್ತು ನಾವು ತಿನ್ನುತ್ತಿರುವುದೇನು, ನಾಳೆ ನಾವು ತಿನ್ನಬೇಕಾಗಿರುವುದೇನು ? ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರುವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಲೇಬೇಕಿದೆ ಎಂದು ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಜ್ಞರ ಒಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ. ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೀಟಖಾದ್ಯಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾವು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳೇ ಇರಲಿ, ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳೇ ಇರಲಿ, ಇವತ್ತು ನಮ್ಮ ಮನುಕುಲದ ಉಳಿವಿಗೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು. ಬರೀ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಬದಲು ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ನೀವು ಗಮನಿಸಿರಬಹುದು. ರಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ ಸಜ್ಜೆ, ಹಾರಕ, ಊದಲು, ಬರಗು, ಸಾಮೆ, ನವಣೆ, – ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು. ದೂರದ ಊರಿನ ಗೋಧಿಗಿಂತ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಈ ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳು ಎಷ್ಟೋ ಮೇಲು.

ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಕೊಳ್ಳುಬಾಕತನ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಎರಡನೇ ಆಸೆ. ಈ ಎರಡನೇ ಆಸೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸೋದಕ್ಕೆ ನೀವು ನನ್ನಮೂರನೇ ಆಸೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು.  

ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಬೇಲೂರು ಎಂಬ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದೀರಿ. ಬೇಲೂರಿನ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇಗುಲ, ಹಳೇಬೀಡಿನ ಮತ್ತು ಈ ದೇಗುಲಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಗಿಹೋದ ಹಿರಿಯರ ಜ್ಞಾನ ಎಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅಚ್ಚರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಹಲವು ದೇಗುಲಗಳನ್ನು, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ರೀತಿ ಬೇಲೂರು ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದಕ್ಕೊಂದು ಸ್ಥಳೀಯತೆ ಎಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ದೇಗುಲವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿತಮ್ಮ, ದಾಸೋಜ, ಚವನ – ಎಲ್ಲರೂ ಹತ್ತಿರದ ಅಂದರೆ ಈಗಿನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರೇ. ಒಟ್ಟು ೧೦೩ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿವಿಧ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಈ ದೇಗುಲ ಕಟ್ಟಿದರು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನಾನು ಸ್ಥಳೀಯತೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇನೆ.

ಈಗ ನೋಡಿ: ಬೇಲೂರಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಬೆಳೆಯುವ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಹಣ್ಣು – ತರಕಾರಿಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಇಡೀ ವಿಶ್ವಕ್ಕೇ ಸರಬರಾಜು ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದಿಲ್ಲ. ಬೇಲೂರಿಗೂ ದೇಶದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಕಾಶ್ಮೀರದಿಂದ ಸೇಬು, ನ್ಯೂಜೀಲ್ಯಾಂಡಿನಿಂದ ಕಿವಿ ಹಣ್ಣು ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿರಬಹುದು ಅಲ್ಲವೆ?

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಂಜನಗೂಡು ಬಾಳೆಹಣ್ಣು, ಉಡುಪಿ ಮಟ್ಟು ಗುಳ್ಳ ಬದನೆಕಾಯಿ, ಕೊಡಗಿನ ಕಿತ್ತಳೆ, ಮೈಸೂರು ವೀಳ್ಯದೆಲೆ, ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಉಡುಪಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಹಡಗಲಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಕೊಡಗಿನ ಹಸಿರು ಏಲಕ್ಕಿ, ಧಾರವಾಡದ ಫೇಡಾ, ಮಲಬಾರ್ ಅರಏಬಿಕಾ ಕಾಫಿ, ರೋಬಸ್ಟಾ ಕಾಫಿ, ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಚಕ್ಕೋತ , ಸಾಗರದ ಅಪ್ಪೆಮಿಡಿ ಮಾವಿನಕಾಯಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನೀಲಿ ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗುಲಾಬಿ ಈರುಳ್ಳಿ, – ಇವೆಲ್ಲ ಏನು ಗೊತ್ತೆ? ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದಲೇ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೆಳೆಗಳು ಅಥವಾ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಎಂದು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿವೆ. ಸದ್ಯದಲ್ಲೇ ಇವುಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಕಮಲಾಪುರದ ಕೆಂಪು ಬಾಳೆ ಹಣ್ಣು,  ತೋತಾಪುರಿ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು, ಜಾಣಗೆರೆ ಹಲಸು, – ಹಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲಿವೆ. ನಿಮಗೆ ಒಂದು ಕುತೂಹಲದ ವಿಷಯ ಹೇಳ್ತೇನೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಪಟ್ಟಿಯಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಶೇಷತೆಯ ಬೆಳೆಗಳ ಪೈಕಿ ಹತ್ತರಲ್ಲಿ ಆರು ಬೆಳೆ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೇ ಸೇರಿದ್ದು. ಇದು ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಉದಾಹರಣೆ.

ನಾನು ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ, ಕಲಬುರಗಿಗೆ ಹೋದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಶೇಂಗಾ ಹಿಟ್ಟು ತಿನ್ನುತ್ತೇನೆ. ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪನರ್ಪುಳಿ ಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯದೆ, ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಬನ್ಸ್ ತಿನ್ನದೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ರಾಮ ಭವನ ಎಂಬ ಹೋಟೆಲಿನಲ್ಲಿ ಎಳೆ ಹಲಸಿನ ಮಂಚೂರಿ, ಅರಶಿನದೆಲೆಯ ಕಡುಬು, ಕೆಸವಿನ ಎಲೆಯ ಪತ್ರೊಡೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ.  ಕೋಲ್ಕತಾಗೆ ಹೋದರೆ ರಸಗುಲ್ಲಾ, ಭುವನೇಶ್ವರಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಊಟ, ಬೆಳಗಾವಿಗೆ ಹೋದರೆ ಕುಂದಾ, ಅಮೀನಘಡಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಕರದಂಟು, ಶಿರಸಿಗೆ ಹೋದರೆ ತೊಡೆದೇವು, ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸೊಪ್ಪುಗಳು,  – ಹೀಗೆ ಒಂದೊಂದು ಊರಿನಲ್ಲೂ ಅದರದ್ದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಶೇಷ  ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಎಲ್ಲ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲೂ ನಾರ್ತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಬಂದುಬಿಟ್ಟಿವೆ. ರಾತ್ರಿ ತಿಂದರೆ ಜೀರ್ಣವಾಗದ ಮೈದಾ ಹಿಟ್ಟಿನ ರೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಜಗಿದು ತಿನ್ನುತ್ತೇವೆ! ನೀವು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಬದಲು ಅಲ್ಲಿನವರೇ ತಯಾರಿಸಿದ ರೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಿಂದರೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ರುಚಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಏಕೆ?

ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಂಗಳೂರಿನ ಬನ್ಸನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ನಾನು ಅದೇ ಥರ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬನ್ಸ್ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಲಸಿದ್ದರೂ ಬನ್ಸ್‌ನ ರುಚಿ ಮಾತ್ರ ಬೇರೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಮಂಗಳೂರಿನ ಬನ್ಸ್‌ಗೆ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೇ ಬೆಳೆಯುವ ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಮೊನ್ನೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಉಳಿಸಿ ಪಾದಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೋದಾಗ ಭಾಗಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ತಿಂದ ಉಂಡೆ ಕಡುಬು ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿ ಚಟ್ನಿಯ ರುಚಿಯನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲೂ ಪಡೆಯಲಾರೆ! ಕೊಡಗಿನ ಕಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಭಾಗಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಮುಂಜಾನೆ ಬಿಸಿಬಿಸಿಯಾದ ಅಕ್ಕಿ ಕಡುಬನ್ನು ಆ ಊರಿನ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಚಟ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸವಿಯುವುದು ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಒಂದು ಮರೆಯಲಾಗದ ಅನುಭವ ಆಗಬೇಕು. ಅದನ್ನೇ ನಾವು ಜೀವನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಯಾವುದೇ ಉತ್ಪನ್ನವು ನಿಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಅಂದಾಜು ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ೪೦೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು.

ಬೇಲೂರಿನ ಎಳೆನೀರಿನ ಬೆಲೆ ೩೦ ರೂ ಎಂದುಕೊಂಡರೂ, ನಿಮಗೆ ನಿಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲೇ ಬೆಳೆದ ೩೦೦ ಮಿಲಿ ಲೀಟರ್ ಎಳನೀರು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಆದಷ್ಟೂ ನಮ್ಮ ಊರಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಬೇಕು. ಆಗ ನಮ್ಮ ರೈತರಿಗೂ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಆಗುವ ಲಾಭಗಳೇನು?  ನೀವು ಕೊಟ್ಟ ಹಣ ನಿಮ್ಮ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದವರಿಗೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಊರಿನ ಅಥವಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ದವಸ ಧಾನ್ಯ, ಹಣ್ಣು – ತರಕಾರಿಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದುಕಿದರೆ ಅದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯತೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಬೇರೆ ಹಣ್ಣುಗಳ ರುಚಿ ನೋಡಬಾರದು ಎಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದೇ ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಾಗಬಾರದು. ನೀವು ಪೊಟ್ಟಣದ ಹಣ್ಣಿನ ರಸಕ್ಕೆ ಖರ್ಚುಮಾಡಿದ ಹಣ ಯಾವುದೋ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಕ ಹಣ್ಣಿನ ರಸ ನಮಗೆ ಬೇಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಬೇಕೆ? ಯೋಚಿಸಿ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳೇ, ಆದಷ್ಟೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರವನ್ನೇ ಬಳಸಿ. ಬೇರೆ ಊರಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಆ ಸ್ಥಳದ ಆಹಾರವನ್ನೇ ಬಳಸಿ. ಆದಷ್ಟೂ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಬೆಳೆದ ಹಣ್ಣು – ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿ. ಆಯಾ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಆಹಾರವೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ.

ಹೀಗೆ ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಅದರಲ್ಲೇ ಹೊಸ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು, ಸ್ಥಳೀಯತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ಮೂರನೆಯ ಆಸೆ. ನನ್ನ ಈ ಮೂರನೆಯ ಆಸೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ನೀವು ನನ್ನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಆಸೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು! 

ನಾನೀಗ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ನಮ್ಮ ನಾಡು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಬೀಡು. ಈ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ನಮ್ಮ ಹಿರೀಕರು ಹಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕನ್ನಡದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲೇ ನೂರಾರು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಕೂಡಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಪದ ಹಾಡುಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕಾರ ಎಲ್ ಆರ್ ಹೆಗಡೆಯವರು ಎಂಬತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಹಿಂದೆ ಅವರ ಮಗಳು ನನಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಎಲ್ ಆರ್ ಹೆಗಡೆಯವರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರೂ, ಅರ್ಧ ಕ್ವಿಂಟಲ್ ತೂಗುವಷ್ಟು ಜಾನಪದ ಹಾಡು – ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಕಟವಾಗದೇ ಇದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಹಾಲಕ್ಕಿಗಳು, ಸಿದ್ಧಿಗಳು, ಈಡಿಗರು – ಹೀಗೆ ಹಲವು ಸಮುದಾಯಗಳಿರುವ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಜಾನಪದ ಸಂಗ್ರಹವೇ ಇಷ್ಟು ಇರಬೇಕಾದರೆ, ಉಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹಾಡುಗಳು ಇನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹವಾಗದೇ ಉಳಿದಿರಬಹುದು  ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲೇ ನಿಮಗೆ ಕನಿಷ್ಟ ಒಂದು ಸಾವಿರ ಜನಪದ ಹಾಡು ಸಿಗಬಹುದು ಎಂದು ನನಗೆ ಅನ್ನಿಸಿದೆ. ಈ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ, ನಮಗೆ, ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೇ ಗೊತ್ತಿರದ ಪದಗಳೂ ಇರಬಹುದು. ಮರ-ಗಿಡಗಳ ಹೆಸರೂ ಇರಬಹುದು. ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ದಾಖಲಿಸಿದರೆ ನಮಗೆ ಹಾಡುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಹೊಸ ಪದಗಳ ಪಟ್ಟಿಯೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ಭಾಷಾ ವೈವಿಧ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನಾನು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣವಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಭಾಷೆಗಳ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜನವಸತಿ ಎಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಗೊತ್ತೆ? ಎಲ್ಲಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆಯೋ, ಎಲ್ಲಿ ಮರಗಿಡಗಳ,  ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ, ಕೀಟಗಳ ಸಂಕುಲ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆಯೋ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದೆಯೋ ಅಲ್ಲೇ ಈ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಸಮುದಾಯಗಳು ವಾಸವಾಗಿವೆ. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಅತಿಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೇ ಶೇಕಡಾ ೭೦ರಷ್ಟು ಭಾಷೆಗಳಿವೆ. ನಾನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಭಾರತವಾಣಿ ಯೋಜನೆಯ ೧೨೧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೬೨ ಭಾಷೆಗಳು ಪೂರ್ವಾಂಚಲ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ. ೩೦ ಭಾಷೆಗಳು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದಲ್ಲಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಕೊಂಕಣಿಗರು, ತುಳುವರು, ಕೊಡವರು, ಬ್ಯಾರಿಗಳು, ಅರಭಾಷೆ, ಸೋಲಿಗರು, ಸಿದ್ದಿಗಳು, ಹವ್ಯಕರು, ಹಾಲಕ್ಕಿ ಒಕ್ಕಲಿಗರು, ಗೌಳಿಗಳು, ಗೊಂಡರು, ಸಂಕೇತಿಗಳು – ಹೀಗೆ ಹಲವು ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೋ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ; ಅಥವಾ ಅದರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲೇ ಇವೆ.  ಅಂದರೆ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಭಾಷೆಯೊಂದು ಸತ್ತುಹೋದರೆ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ಸಸ್ಯಗಳ ಪದಗಳು, ಪರಿಸರದ ಮಾಹಿತಿಗಳು, ಔಷಧೀಯ ಮಾಹಿತಿಗಳು, ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಗತಿಗಳು – ಎಲ್ಲವೂ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತವೆ.

ಧರಂಪಾಲ್ ಕಂಡ ‘ಒಂದು ಸುಂದರ ವೃಕ್ಷ 

  • ಭಾರತವು ಎಂದೂ ಹಿಂದುಳಿದ ದೇಶವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂದುವರಿದ ದೇಶವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಖ್ಯಾತ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧಕ ಧರಂಪಾಲ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
  • ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಒಂದು ವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದರು: ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಂದಿನ (ಗಾಂಧೀಜಿ ಕಾಲದ) ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದೇ ಈ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯವು ಧರಂಪಾಲರನ್ನು ತುಂಬಾ ಕಾಡಿತ್ತು. ೬೦ರ ದಶಕದಿಂದ ಅರಂಭಿಸಿ ಧರಂಪಾಲ್ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಆಭ್ಯಸಿಸಿದರು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಪುಸ್ತಕವೇ:  ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ. ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ, ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ತಯಾರಿಕೆ, ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ತಯಾರಿಕೆ, ಕೃಷಿ ಸಲಕರಣೆಗಳು, – ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರ ಸಕ್ಷಮತೆ ಇತ್ತೆಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಆಗ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
  • ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ವರು ಬರೆದ ಗ್ರಂಥ: ‘ದಿ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್ ಟ್ರೀ’ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಆಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಫಲ. ೪೩೬ ಪುಟಗಳ ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು, ಆಮೇಲೆ ಬ್ರಿಟಿಶರು ಹೇಗೆ ಅದನ್ನು ಶಿಥಿಲಗೊಳಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಸಹಿತ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರ್ಲ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿಂತಕರು ಭಾರತವನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಹೊರಟ ಸಂಗತಿಯೇ ಹೇಗೆ ನಮ್ಮ ಪಾರಂಪರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡಿತು ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಯೇ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.
  • ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ಶಾಲೆ ಇತ್ತು; ೧೮೩೦ರ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಶಾಲೆಗಳಿದ್ದವು. ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರೆಸಿಡಿನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆ ಇಲ್ಲದ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರರೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು; ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರು – ಇವೇ ಮುಂತಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಧರಂಪಾಲ್ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಥ ಸುಂದರ ವೃಕ್ಷ ಹೇಗೆ ಶಿಥಿಲವಾಯಿತು? ರಾಜಾರಾಮ್ ಮೋಹನ್‌ರಾಯ್ ಆಹ್ವಾನದ ಮೇರೆಗೆ ಬ್ರಿಟಿಶರು ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದರು. ಇಂಥ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ದೇಶಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮಾನ್ಯತೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಕುಸಿಯಿತು ಎಂಬ ವಾದವಿದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಯಾವಾಗಲೂ ನಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗೇ ಮಹತ್ವ ಕೊಡಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಮಾತನಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಆಸೆ. ಇನ್ನು ಉಳಿದಿರೋದು ಒಂದೇ ಆಸೆ.

ನಾನು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದೆನಲ್ಲ, ಆರು ಪದರಗಳ ಟೆಟ್ರಾ ಪ್ಯಾಕೆಟ್: ಅದರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯೂ ಇಲ್ಲ; ನಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನವೂ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯದ ಅಂಶಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿರುವುದು ಇಂಧನಬಾಕತನ, ಕೊಳ್ಳುಬಾಕತನ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ನಾಶ, ಆಹಾರ ಶೈಲಿಯ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ, ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಹೊಡೆತ, ಭಾಷೆಯ ಅಳಿವು. ಒಂದು ಟೆಟ್ರಾಪ್ಯಾಕೆಟಿನಿಂದ ಏನೆಲ್ಲ ಅನಾಹುತಗಳಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಯಿತಲ್ಲ?

ಭಾಷಾನಾಶದಿಂದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ನಾಶವಾಗುತ್ತೆ. ಹಾಗಾದ್ರೆ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವೇ ನಾಶವಾದ್ರೆ? ನಮ್ಮ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ, ಕಬ್ಬಿಣ,ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ – ಎಲ್ಲವೂ ಇರೋದು ಇಂಥ ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳ ಕೆಳಗೆ. ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ, ಹತ್ತಿರದ ಕುದುರೆಮುಖ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಡು ಸವರಿ ಖನಿಜವನ್ನೆಲ್ಲ ಮೇಲೆತ್ತಿತು. ಈಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹೋರಾಟದಿಂದ ಈ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಿಂತಿದೆ. ಒಡಿಶಾದ ನಿಯಮಗಿರಿ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂಗೆ ಬೇಕಾದ ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಲು ಹೊರಟಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಿನ ಢೋಂಗರಿಯಾ ಕೊಂಧ್ ಮತ್ತು ಕುಟಿಯಾ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜನರ ಹೋರಾಟದಿಂದ ಅದು ನಿಂತಿತು. ದೂರದ ಉದಾಹರಣೆ ಬಿಡಿ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲೀಗ ಹೊಸ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳು ಬರ‍್ತಾ ಇವೆ. ಮಡಿಕೇರಿಯಿಂದ ಕಾಙಗಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಈಗಲೂ ಚಿಕ್ಕ ರಸ್ತೆ. ಅದನ್ನೀಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ತದಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಬಂದರು ಕಟ್ಟಲು ರಾಜ್ಯಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಶರಾವತಿ ನದಿ ಹರಿಯುವ ದಟ್ಟ ಕಾನನದಲ್ಲಿ ೪೦೦ ಎಕರೆ ಕಾಡು ಕಡಿದು ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ನೀರೆತ್ತಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಎತ್ತಿನಹೊಳೆ ಎಂಬ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಹಲವು ಘಟನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಯುವ ಸಮುದಾಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತೀರಿ.

ನಮ್ಮ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತು ತಾನೆ? ಅದು ಜಗತ್ತಿನ  ಏಳು  ಅತಿಮುಖ್ಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಾಣಿ,ಪಕ್ಷಿಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಆಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ನಾನು ಬರೆದ ಒಂದು ಲೇಖನ ಹೀಗಿದೆ:

ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಜೇಡ ಪ್ರಭೇದವೊಂದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಮರೆಯಾಗಿ, ಸೂರ್ಯ ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ಆಹಾರದ ಬೇಟೆಗೆ ತೊಡಗುವ ಈ ಚಿಕ್ಕ ಜೇಡ ಸಿಕ್ಕ ಸುದ್ದಿ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೂ ಬೇಡವೇನೋ! ಮುಂಬಯಿಯ ಜೇಡ ಸಂಶೋಧಕರಾದ ಜಾವೇದ್ ಅಹಮದ್ ನಾಯಕತ್ವದ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ, ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಜೆ ಎನ್ ಸುಮುಖ ಈ ಹೊಸ ಜೇಡವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದವರು. ರಾಜಶ್ರೀ ಖಲಪ್ ಈ ತಂಡದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯೆ. ಹೊಸನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಜೀವ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆಯೆ ಎಂದು ಹೀಗೆಯೇ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಈ ಟೋಪಿ ಆಕಾರದ ಜೇಡ. ನೆಲಕ್ಕೆ ಲಂಬವಾಗಿ ಬಲೆ ಕಟ್ಟಿ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದು ಇದರ  ದಿನಚರಿ. ಒಣ ಎಲೆಗಳ ಹಾಗೆಯೇ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಜೇಡ ಹಗಲು ಇತರೆ ಕೀಟಗಳ ಕಣ್ಣು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಏರಿಯೋವಿಕ್ಸಿಯಾ ಕುಲದ ಅರಾನೀಡೇ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಇದು ಸೇರಿದೆ. ಹೊಸನಗರ ಈಗಲೂ ಕಾಡಿನ ನಡುವೆಯೇ ಇರುವ ಊರು. ಈ ಊರಿನ ಸಿವಿಲ್ ಕೋರ್ಟಿನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಜೇಡ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಇಲ್ಲಿರುವ ಕಡತದ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಲೆ ಕಟ್ಟುವುದಕ್ಕೆ ಹೊಂಚು ಹಾಕಿತ್ತೋ ಏನೋ!

ಈ ಜೇಡವು ಹೊಸನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಒಂದು ಕಾನು ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ‘ಈ ಅಪರೂಪದ, ಹೊಸ ಜೇಡದ ಕುಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ’ ಎಂದು ಜೆ ಎನ್ ಸುಮುಖ ಮಿಂಚಂಚೆಯ ಮೂಲಕ ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ‘ಈ ಜೇಡವು ಅತ್ಯಂತ ಜಾಣತನದಿಂದ ಮರೆಯಾಗಿಯೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನಾಗಲೀ, ಇದೇ ರೀತಿಯ ಇನ್ನಾವುದೇ ಜೇಡವನ್ನಾಗಲೀ ಹುಡುಕುವುದೇ ಕಷ್ಟ’  ಎಂದು ಸುಮುಖ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಶೃಂಗೇರಿ ಮೂಲದ ಸುಮುಖ ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ಮಾಡಿದವರು. ಒಂದನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ೧೬ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ – ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸುವವರೆಗೂ- ಆ ಭಾಗದಲ್ಲೇ ಇದ್ದವರು. ಈಗ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಡಿಸೈನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ‘ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ವೈಲ್ಡ್‌ಲೈಫ್ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ (ನಿಕಟದೃಶ್ಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಎನ್ನಬಹುದೆ?) ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯ.

ಸುಮುಖ ಇರುವ ಈ ತಂಡವು ಇನ್ನೂ ಮೂರು ಹೊಸ ಜೇಡಗಳನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಲೇಡಿಬಗ್ ಹೆಸರಿನ ದುಂಬಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ ‘ಪ್ಯಾರಾಪ್ಲೆಕ್ಟಾನಾ ರಾಜಶ್ರೀ’, ಹೊಂಚುಹಾಕಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ‘ಥೆಲ್‌ಕ್ಟಿಯೋಕೋಪಿಸ್ ಕಿರಣ್‌ಖಲಾಪಿ’, ಬಸವನ ಹುಳುವನ್ನು ಹೋಲುವ ‘ಸೈರ್‌ಟರಾಕ್ನೇ ಸುಂಜಯ್‌ಮೋಂಗಾಯ್ ? ಈ ಜೇಡಗಳೂ ಇವರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ಜೇಡಗಳು.  ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಜೇಡಗಳು ನಮ್ಮ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಬಲೆಗೆ ಬೀಳಲಿವೆ ಎಂದು ಸುಮುಖ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಲೇಖನ ಹೇಳುವುದೇನು? ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ನಮ್ಮ ನಾಡು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಹಳೆಬೀಡು. ಸುಮುಖನಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಂದಲೇ ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಹೊಸ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯುವುದು ಇನ್ನೂ ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಚಾರ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳೇ, ನೀವು ಬೇಲೂರಿನ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಸಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅಡಗಿರಬಹುದಾದ ಹಲವು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕೌತುಕಗಳನ್ನು ನೀವು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರೆ, ಖಂಡಿತ ದೇಶವು ನಿಮಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ೫೦೦ ಹೊಸ ಜೀವಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ ಬಗ್ಗೆ ಝೂಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೇ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪುಸ್ತಕ ತಂದಿದೆ. ಅದನ್ನು ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಓದಬೇಕು. ಪ್ರತೀ ವರ್ಷವೂ ಹೀಗೆ ಪತ್ತೆಯಾಗೋ ಜೀವಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಇವೆ ಅನ್ನೋದು ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಹೆಮ್ಮೆ ತರುವ ವಿಷಯ.

ಮಕ್ಕಳೆ, ಮೊನ್ನೆ ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಟ ಆಡ್ತಾ ಇದ್ದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಆಟಗಾರ ವಾಂತಿಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಗೊತ್ತು ತಾನೆ? ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಶುದ್ಧ ಹವೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ ಆತನಿಗೆ ದಿಲ್ಲಿಯ ಧೂಳುಗಾಳಿಯನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಹೇಳಿದ ಪರಿಸರದ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೂ ಈ ಘಟನೆಗೂ ಸಂಬಂಧ ಗೊತ್ತಾಯ್ತಲ್ಲ? ನಮ್ಮ ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನಾವು ಮಾಡದೇ ಇದ್ದರೆ ನಾಳೆ ಬೇಲೂರಿಗೆ ಬಂದ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರೂ ಉಸಿರುಕಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಬಿಟ್ಟರೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಿಂದಲೇ ವರಮಾನ ಪಡೆಯುವ ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳ ಗತಿ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

ನೀವೆಲ್ಲರೂ ನಿಮ್ಮ ಪರಿಸರದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಉಳಿಸಲು ಸದಾ ಶ್ರಮಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಐದನೆಯ ಆಸೆ. 

ಭೂತಾನದ ಗ್ರಾಸ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಹ್ಯಾಪಿನೆಸ್ ಸೂಚ್ಯಂಕ : ನಮ್ಮೆದುರಿನ ಮಾದರಿ

ವಿಶ್ವದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಒಂದು ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಗ್ರಾಸ್ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ (ಜಿಡಿಪಿ) ಎಂಬ ಆರ್ಥಿಕ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇವತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧ – ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳೆಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಬಂದಿರುವುದೇ ಈ ಮಾನದಂಡದಿಂದ. ಆದರೆ ಈ ಮಾನದಂಡದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಲೋಪಗಳಿವೆ ಎಂದು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸುಖೀ ಗ್ರಹ ಸೂಚ್ಯಂಕ (ಹ್ಯಾಪಿ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಎಚ್ ಪಿ ಐ) ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಸೂಚ್ಯಂಕವಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಭೂತಾನವು ೧೭ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಸುಖೀ ದೇಶ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ೩೫ನೇ ಸ್ಥಾನ. ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾಗೆ ೧೧೪ನೇ ಸ್ಥಾನ. ವಿಷಯಾಸಕ್ತ ಬದುಕೇ ಸುಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಈ ಮಾನದಂಡದ ಸಂದೇಶ. ಭೂತಾನದಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದೇ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ. ಈಗಲೂ ಅಲ್ಲಿನ ಜನ ೧೪ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನೇ ತೊಡುತ್ತಾರೆ. ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಸಂಚಾರ ಸಂಕೇತದೀಪಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ.

ವಿಷಯಾಸಕ್ತ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬುದ್ಧನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಭೂತಾನವೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿದರ್ಶನ. ಈ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭೂತಾನವು ಜಗತ್ತಿಗೇ ಮಾದರಿ ಎನ್ನಬಹುದು.

ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವವರಿಗೆ ನನ್ನ ಮನವಿ

  • ನೀವು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅಭಿನಂದನೆಗಳು! ನೀವೀಗಾಗಲೇ ಸರಳ ಬದುಕಿನ ಯಾವುದೋ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದ್ದೇ ಇದ್ದೀರಿ. ದಯವಿಟ್ಟು ನಗರಕ್ಕೆ ಬರುವ ಯಾವುದೇ ಯೋಚನೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಡಿ. ಸರಳ ಬದುಕಿಗೆ ಹಳ್ಳಿಯೇ ಮೊದಲ ಘಟ್ಟ.
  • ನಿಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಜಗಳಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಯತ್ನ ನಡೆಸಿ. ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಘದ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕ, ಮುಂದೆ ಜನತಾಪಾರ್ಟಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆ ವಹಿಸಿದ ನಾನಾಜಿ ದೇಶಮುಖರು ತಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಎಲ್ಲ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೂ ೬೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾದ ತಕ್ಷಣ ರಾಜಕೀಯ ಬಿಟ್ಟು ಸಮಾಜಸೇವೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ನೀತಿಯಾಗಿತ್ತು; ದೃಢನಂಬುಗೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅದರಂತೆ ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲೂ ಇರದೆ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ – ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ ಗಡಿಭಾಗದ ಚಿತ್ರಕೂಟ – ಗೊಂಡಾ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಐನೂರು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಜನಸಂಘದ ನೇತಾರ ಪಂಡಿತ ದೀನದಯಾಳರ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಈಗ ಅಲ್ಲಿ ಏನೇನು ಪ್ರಗತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೀವು ನೋಡಬೇಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಹೋಗಬಹುದು. ಒಂದೇ ಚಿಕ್ಕ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡಬೇಕೆಂದರೆ, ಆ ಪ್ರದೇಶದ ೮೦ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜನ ಈಗ ಕೋರ್ಟು ಕಚೇರಿ ಎಂದು ಅಲೆಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕುಳಿತು ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರಂತೆ. ದೇಶದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಗ್ರಾಮೀಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಇರುವುದೂ ಇಲ್ಲಿಯೇ!
  • ನಿಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯ ಇಂಧನದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ತಜ್ಞರ ನೆರವು ಪಡೆಯಿರಿ. ಸೌರವಿದ್ಯುತ್ ಫಲಕಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಛಾವಣಿ ಮಳೆ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹದವರೆಗೆ, ಅಂಗಳದಲ್ಲೇ ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಸಾವಯವ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರೆಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನೀವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡದೇ (ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಬ್ಸಿಡಿಯನ್ನು ಬಳಸುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ) ಮಾಡಬಹುದು.
  • ಸಾವಯವ ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗ ಕೃಷಿಯ  ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಈಗ ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿವೆ. ಅವನ್ನು ನೀವು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗೇ ಖರೀದಿಸಿದರೆ ಬೆಲೆಯೂ ಕಡಿಮೆ; ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯೂ ಹೆಚ್ಚು; ಆರೋಗ್ಯವೂ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಳಪಿಲ್ಲದ, ಸೊಟ್ಟಂಬಟ್ಟ ತರಕಾರಿಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯುತ ಎಂದು ನಿಸರ್ಗಕೃಷಿಯ ಹರಿಕಾರ ಮಸನೋಬು ಫುಕುವೋಕಾ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಆಹಾರ ಬಿಳಿಯಾದಷ್ಟೂ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಕಡಿಮೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬಿಳಿ ಅಕ್ಕಿಯ ನಿರಂತರ ಬಳಕೆ ಬೇಡ. ನಿಮ್ಮಲ್ಲೇ ಸಿಗುವ ಎಲ್ಲ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಣಿಯಂತೆ ಬಳಸಿ. ಅಕ್ಕಿಗಿಂತ ನವಣೆಯು ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡಬಹುದಾದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ.
  • ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಿಗಬೇಕೆಂದು ನಗರಗಳಿಗೆ ಕಳಿಸುವ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಬೀಳಬೇಡಿ. ಹತ್ತಿರದ ಊರಿನಲ್ಲೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಕರು, ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾಲೇಜು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಮಕ್ಕಳಿರುವ ಶಾಲೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಕ್ಕಳಿರುವ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಿಕ್ಷಕರು ಹೆಚ್ಚು ಮಉತುವರ್ಜಿಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭ ಹೆಚ್ಚು.
  • ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತುವಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ರೂಪಿಸುವಾಗ ಗಾಳಿ, ಬೆಳಕು ಹರಿಯುವಂತೆಯೂ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ನಿಸರ್ಗದ ಕೊಡುಗೆಯಾದ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಸರಳ ಬದುಕಿನ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
  • ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ. ಸಸ್ಯಜನ್ಯ (ಆಯುರ್ವೇದಿಕ್) ಔಷಧಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ. ಇಂದು ಎಲ್ಲ ಫಾರ್ಮಾಸೂಟಿಕಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದೂ ಆಯುರ್ವೇದದ ಸರಕೀಕರಣವೇ. ಅತಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ತುಂಬಿದ ಸರಕುಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಿಕರಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವು ಅರಿತುಕೊಂಡಿವೆ. ನೇರವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಆಲೋವೇರಾ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಬೆಳೆಯುವುದಾದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಯಾಕೆ ಸುಮ್ಮನೇ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಕೊಡಬೇಕು?
  • ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪರಂಪರೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಜಾನಪದ, – ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿ.
  • ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವು ಕೊಂಚ ಹಾಳಾದರೂ ಪೂರ್ತಿ ಎಸೆಯಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ‘ಯೂಸ್ ಎಂಡ್ ಥ್ರೋ’ ಮಾಡುವುದು ಅಪ್ಪಟ ಕೊಳ್ಳುಬಾಕತನದ ವಿಚಾರ. ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ. ಸಾಕಷ್ಟು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಿ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸದ್ಬಳಕೆ ಆದಂತೆಯೇ. ‘ಬಳಸಿರಿ, ಎಸೆಯಿರಿ, ಬದಲಿಸಿರಿ, ಬಳಸಿರಿ, ಎಸೆಯಿರಿ’ ಎಂಬ ಚಿಂತನೆಗಿಂತ ‘ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿರಿ, ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಿರಿ, ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿ ಬಳಸಿರಿ, ಪರ್ಯಾಯ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿ’ ಎಂಬ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

‘ಡ್ರೀಮ್ಸ್’ ಅಜ್ಜನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳೋಣ

ಮನುಕುಲ ಕಂಡ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಿನೆಮಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಜಪಾನಿನ ಅಕಿರಾ ಕುರೋಸಾವಾನ ಬಹುಚರ್ಚಿತ ಚಲನಚಿತ್ರ ‘ಡ್ರೀಮ್ಸ್’ನ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಚಿತ್ರಣವೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಗಿರಣಿಯನ್ನು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಅಜ್ಜನ ಜೊತೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಯುವಕನೊಬ್ಬ ನಡೆಸುವ ಸಂಭಾಷಣೆ ಹೀಗಿದೆ:

ಯುವಕ: ‘ಈ ಹಳ್ಳಿಯ ಹೆಸರೇನು?’

ಅಜ್ಜ: ‘ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೆಸರೇ ಇಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಬರೀ ಹಳ್ಳಿ ಅಂತ ಕರೀತೇವೆ.’ ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ನೀರಿನ ಗಿರಣಿ ಹಳ್ಳಿ ಅಂತ ಕರೀತಾರೆ.

ಯುವಕ: ‘ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಇಲ್ಲವೆ?’

ಅಜ್ಜ: ‘ಅದರ ಅಗತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಜನರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವೇ ಮುಖ್ಯ.’

ಯುವಕ: ‘ಮತ್ತೆ? ಬೆಳಕಿಗೆ ಏನು ಮಾಡ್ತೀರ?’

ಅಜ್ಜ: ‘ನಮ್ಮ ಹತ್ರ ಬೀಜದ ಎಣ್ಣೆ ದೀಪಗಳಿವೆ. ಮೋಂಬತ್ತಿಗಳಿವೆ.’

ಯುವಕ: ‘ಆದ್ರೆ ರಾತ್ರಿ ತುಂಬಾ ಕತ್ತಲು ಇರುತ್ತಲ್ಲ?’

ಅಜ್ಜ: ‘ಹೌದು. ರಾತ್ರಿ ಅಂದ್ರೆ ರಾತ್ರಿ ಥರಾನೇ ಇರಬೇಕಲ್ಲ?’ ರಾತ್ರಿಯೂ ಯಾಕೆ ಹಗಲಿನ ಥರ ಪ್ರಖರವಾಗಿರ‍್ಬೇಕು? ಹಾಗೆ ರಾತ್ರಿಯೂ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ರೆ ನಿನಗೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡೋದಕ್ಕೇ ಆಗಲ್ಲ.’

ಯುವಕ: ‘ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬತ್ತ ಬೆಳಿತೀರಿ. ಅದರ ಉಳುಮೆಗೆ ಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ?’

ಅಜ್ಜ: ‘ನಮಗೆ ಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಬೇಡವೇ ಬೇಡ. ನಮ್ಮ ಬಳಿ ದನಗಳಿವೆ, ಕುದುರೆಗಳಿವೆ’

ಯುವಕ: ‘ನೀವು ಇಂಧನಕ್ಕಾಗಿ ಏನು ಮಾಡ್ತೀರಿ ಮತ್ತೆ?’

ಅಜ್ಜ: ‘ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉರುವಲು ಸುಡ್ತೀವಿ. ಮರ ಕಡಿಯಬೇಕು ಅಂತ ನಮಗೆ ಅನ್ನಿಸಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತಾನಾಗೇ ಬಿದ್ದ ಮರಗಳು ನಮಗೆ ಸಾಕು. ನಾವು ಅದನ್ನೇ ಕತ್ತರಿಸಿ ಉರುವಲಾಗಿ ಬಳಸ್ತೇವೆ. ನೀನು ಸೌದೆಯನ್ನು ಇದ್ದಿಲಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ಇಡೀ ಕಾಡು ಕೊಡೋ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ಮರದಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಹೌದು, ಸೆಗಣಿಯೂ ಒಳ್ಳೇ ಇಂಧನವೇ. ನಾವು ಮನುಷ್ಯರ ಹಾಗೆ ಬದುಕೋದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸ್ತೇವೆ. ನಾವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಭಾಗ ಅನ್ನೋದನ್ನ ಜನ ಮರೆತಿದಾರೆ. ಪ್ರಕೃತೀನ ನಾಶ ಮಾಡ್ತಾ ಇದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೇಲೇ ಅವರ ಬದುಕು ನಿಂತಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಾವೇನೋ ವಿಶೇಷವಾದದ್ದನ್ನೇ ಮಾಡ್ತಿದೀವಿ ಅಂತ ಹೇಳ್ತಾರೆ. ಅವರೇನೋ ಜಾಣರಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಹೃದಯವೇ ಅರ್ಥ ಆಗೋದಿಲ್ಲ. ಜನರಿಗೆ ಅಸಂತೋಷ ಆಗೋ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೇ ಯಾವಾಗ್ಲೂ ಸಂಶೋಧಿಸ್ತಾರೆ. ಅಂಥವರನ್ನು ಕೆಲವರು ಆರಾಧಿಸ್ತಾರೆ. ಆದ್ರೆ ಅದರಿಂದ ಪರಿಸರ ನಾಶವಾಗ್ತಿದೆ. ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ಕೊಡೋದು ಈ ಮರಗಳು, ಈ ಹುಲ್ಲುಗಳು…. ಆದರೆ ಈಗ ಎಲ್ಲವೂ ಕಲುಷಿತವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರ ಹೃದಯಗಳೂ ಕಲುಷಿತವಾಗಿವೆ.

ಯುವಕ: ‘ಮಕ್ಕಳು ಹೊಳೆಗೆ ಹೂವು ಹಾಕ್ತಾ ಇದಾರಲ್ಲ….. ಇವತ್ತೇನು ಏನೋ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆ ಇದ್ದಂತಿದೆ?’

ಅಜ್ಜ: ‘ಇಲ್ಲ, ಇವತ್ತು ಶವಸಂಸ್ಕಾರ ನಡೀತಿದೆ. ಖುಷಿಯಿಂದ ನಡೀತಿರೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬದುಕಿ ಆಮೇಲೆ ವಂದನೆ ಸ್ವೀಕರಿಸೋದು ಒಳ್ಳೇದೇ. ಇಲ್ಲಿ ದೇಗುಲವೂ ಇಲ್ಲ, ಅರ್ಚಕರೂ ‘ಇಲ್ಲ. ನಾವೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿ ಮೃತ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ಒಯ್ಯುತ್ತೇವೆ. ಇವತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ ನಡೀತಿದೆ. ನೀನು ನನ್ನ ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು. ನಾನೂ ಆ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರ‍್ಕೋಬೇಕು. ನಿಜ ಹೇಳ್ಬೇಕಂದ್ರೆ…. ಅವಳು ನನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರೇಯಸಿ. ನನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಚೂರು ಮಾಡಿ ಬೇರೊಬ್ಬನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದಳು.’

ಯುವಕ: ‘ಅಂದಹಾಗೆ, ನಿನ್ನ ವಯಸ್ಸೆಷ್ಟು?’

ಅಜ್ಜ: ‘ನೂರಕ್ಕೆ ಮೂರು ಸೇರಿಸು. ಬದುಕಿಗೆ ಪೂರ್ಣವಿರಾಮ ಕೊಡೋ ಹೊತ್ತು. ಜೀವನ ಕಷ್ಟ ಅಂತ ಕೆಲವರು ಹೇಳ್ತಾರೆ. ಅದೆಲ್ಲ ಬರೀ ಮಾತು. ಸಜೀವವಾಗಿರೋದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಳ್ಳೇದು. ಹಾಗಿರೋದೇ ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕರ.’

ಅಜ್ಜನ ಉತ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಅರ್ಥ ಅಡಗಿದೆಯಲ್ಲವೆ?

ಮಕ್ಕಳೆ, ನನ್ನ ಐದು ಆಸೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನೊಂದ್ಸಲ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಇಂಧನಬಾಕತನ ಬಿಡಬೇಕು; ಕೊಳ್ಳುಬಾಕತನ ಇರಬಾರದು;  ಸ್ಥಳೀಯತೆಯನ್ನೇ ನಾವು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಿಡಬಾರದು; ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅದಕ್ಕೇ ನಾನು ಹೇಳೋದು: ಸ್ಥಳೀಯತೆಯೇ ಬದುಕು, ಅದರಲಿ ತೃಪ್ತಿಯ ಹುಡುಕು!

ವಂದನೆಗಳು

========

೧೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭

( ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞ ಶಾಲೆಯ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯ ಶ್ರೀ ಪ್ರಶಾಂತ್‌ ಮತ್ತು ಅದಮಾರು ಮಠದ ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವಪ್ರಿಯ ತೀರ್ಥರಿಗೆ ನನ್ನ ವಂದನೆಗಳು).